HAVA PENTATLON TAKIMI FOTOĞRAFI | Tarkan YÜCEL'in katkılarıyla |
![]() |
PİLOTLAR İÇİN EN UYGUN SPOR Hava pentatlonu Uluslararası Askeri Sporlar Konseyi (CISM) nin bir organizasyonudur. CISM her yıl üye ülke silahlı kuvvetlerinin (CISM’e 116 ülke üyedir) iştiraki ile Askeri Olimpiyatlar organize etmektedir. Bu olimpiyatlarda olimpik spor branşlarının yanında askeri spor karşılaşmaları da bulunmaktadır. 1948 yılından bugüne askeri (kara) ve deniz pentatlonunun yanında hava pentatlonu karşılaşmaları da organize edilmektedir.
CISM
tarafından kurulan bir heyet 1947 yılında bir araya gelerek, hava
pentatlonu oluşturacak beş branşı
tespit etmişlerdir. Heyette beden eğitimi öğretmenleri,
sporcular, uçuş doktorları ve pilotlar bulunmaktaydı. Bu heyet branşları
seçerken pilotların karakter ve fiziki
özelliklerini dikkate almış, seçilen branşların pilotun uçuş
yaşantısında ona faydalar sağlayacağı değerlendirilmiş ve hava
pentatlon doğmuştur. Bu spora PAIM (pentathlon aeronoutique
international militaire) adı verilmiştir. PAIM aşağıdaki beş spor
branşının bir sporcu tarafından yapılmasıdır.
1. TABANCA ATIŞI: 32 kalibre ateşli silahlarla 25 metrelik poligonda döner hedefe atış yapılır. Hedef ; 7 saniye kapalı, 3 saniye açıktır. Bu 3 saniyelik kısa süre içinde sporcu silahını yukarı kaldırıp, nişan alarak atışını yapmalıdır. Atış sporunda konsantrasyon ve konsantrasyona devam edebilmek çok önemlidir. Ayrıca çabuk atışta hedefi görünce ateş etmek için tek şansınız ve çok kısa bir zamanınız var.
Bir
pilot kalkıştan inişe kadar konsantrasyon ve dikkatini
eksiltmeden sürdürebilmelidir. En ufak bir dikkatsizliğin bedeli
büyük olacaktır. Ayrıca
bir savaş pilotunun hedefini tespit edip, uygun düğmelere basıp, doğru
nişan alıp ateş etmesi için çok fazla zamanı olmadığı düşünüldüğünde
pilotaj ile atıcılığın bağdaştığını söyleyebiliriz. 2. YÜZME: Toplamda 100 metrelik bir yüzme yarışıdır. 50 metresi serbest yüzülüp havuzdan çıkılıp koşarak yandaki kulvara atlanır ve ikinci 50 metrede iki adet 4 metrelik salın altından geçilir. Yüzme sporunun insana kazandırdığı kondisyon diğer sporlara benzemez. Yatay düzlemde efor harcandığı için kalbin çalışması koşan bir insanınkinden çok farklıdır. Ayrıca salın altından geçerken nefes ritmi değiştiği için sporcunun vital kapasitesi (akciğer hacmi) hissedilir derecede artacaktır. Yüzmenin bir pilota faydaları ise; kalbi güçlendirerek G töleransını artırması ve vital kapasite artışıyla oksijensiz ortamda dayanıklılığın artması , buna bağlı olarak pilotun hipoksia olmasının gecikmesidir.
Ayrıca
pilot iyi bir yüzücü ise; deniz üzerinde paraşüt ile atlama
durumunda kaçma - kurtulma – hayatta kalma faaliyetleri sonunda hayatta
kalıp birliğine geri dönme ihtimali kat kat artacaktır. 3. ESKRİM
Eskrimin
epe branşı yapılır. Silahıyla rakibinin vücuduna üç dürtüş
yapabilen maçı kazanır. Eskrim sporu temelde bir kavga olduğu için
sporcunun ruh hali ; çok sinirli, yırtıcı hatta vahşi olmalıdır.
Ama bu ruh halı onu kötü yönde etkilememeli, hiçbir zaman kontrolü
kaybetmemelidir. Hava muhaberesi yapan bir pilotun ruh hali de aynıdır.
Ayrıca eskrim sporu çabuk düşünme, karar verme, doğru hamleyi doğru
zamanda yeteri kadar yapmayı gerektirir. Hareketleri büyük, kontrolsüz
ve dengesiz bir eskrimci yenilmeye mahkumdur. Bu pilotlar için kol uçuşu
ve hava muhaberesinde enerji muhafazası için önemlidir; verilen
kumandalar büyük olmamalıdır. 4. BASKETBOL Basketbol sahasında, basketbol topu ile yapılan bir tür yetenek testidir. Maç değildir. Kendi içinde dört alt branşı vardır. · Engel (engeller arasında top sürerek potaya turnike atma) · Sürat (30 saniye süre içinde pota altından maksimum sayı atma) · Koordinasyon (faul çizgisi üzerindeki 5 topu en çabuk şekilde potaya atma) · Rahatlama (10 adet potalı [en direk], 10 adet potasız [direk] serbest atış)
Bu
sporu iyi yapan bir sporcunun el ayak koordinasyonu oldukça artar. Buda
alet kullanma yeteneğini arttıracaktır. Ayrıca eğilip kalkma , koşup
durma, ters tarafa koşma ve bunların sonunda bir yere nişan alma
(dikkatlice bakma) gibi egzersizler vertigo hastası
(denge kaybı) olan yaşlılara doktorlar tarafından tavsiye
edilen hareketlerdir. Bir pilotun koordinasyon ve dengesi çok iyi olmalıdır.
Bu sebeple basketbol branşının pilotlara faydası tartışma kabul
etmez bir gerçektir. Basketbol insanın denge merkezine iyi bir çalışma
yaptırmakta ve geliştirmektedir. 5. KAÇMA – KURTULMA İki alt branşı vardır. Askeri pentatlon engelli parkuru ve koşarak hedef bulma (orienteering). Düşman
bölgesine paraşütle atlayan bir pilot arazinin zor şartlarında kaçıp
birliğine geri dönebilecek sağlam bir vücuda ve kondisyona sahip olmalıdır.
Aynı şekilde engelli parkur koşan bir sporcunun çok güçlü ve dayanıklı
olması şarttır. Uçuş esnasında olduğu gibi kaçma kurtulma
faaliyetinde de pilotların harita okuma bilgisinin çok iyi olması
gerekmektedir. Orienteering pilotların haritacılık
yeteneklerini ve bilgilerini artırmaları için çok uygun bir
spor dalıdır.
Sonuç olarak tüm
genç uçuculara hava pentatlonu yapamasalar
dahi, en azından yukarıdaki beş branştan bir tanesini yapmalarını
tavsiye ediyorum.
Hava pentatlonun
ülkemizdeki durumuna gelince; 2000 yılı ağustos
ayında Finlandiya’da düzenlenen dünya şampiyonasına Türk
Hava Kuvvetleri takımı, Hv. SSS. Bnb. Hakan ÖZYARIN başkanlığında
beş pilot ile iştirak etmiştir. Katılan sporcuların isimleri:
Türk takımı basketbol da dünya birincisi, atışta dünya ikincisi olmuş. Genel klasmanda ise Türkiye rekoru kırarak dünya beşinciliğini elde etmiştir. 2001 dünya şampiyonasına İsveç ev sahipliği yapacaktır. Türk takımı uçuşlarından arta kalan zamanlarında antrenman yaparak, ülkemizde düzenlenen orienteering ve eskrim yarışmalarına katılarak dünya şampiyonasına hazırlanmaktadır Tarkan YÜCEL |
![]() |