www.tayyareci.com                  ANA SAYFA Tayyareci Türkçe Site Türkiye'nin en kapsamlı havacılık sitesi
Tayyareci English Site
Tayyareci Deutsch Site
Sitede Arama :
 

TAYYARECİ ARŞİV

... TAYYARECİ NURİ BEY FOTOĞRAF ve BELGELERİ ..

 1-     

Tayyareci Nuri Bey

 2- 

Tayyareci Nuri Bey ve Rasıt İsmail Hakkı Bey

 3- 

 4- 
 5-  Şehit Tayyareci Üsteğmen Nuri Bey
 6- 

Askerlik mesleğini çok seven Nuri Bey, 1891 yılında İstanbul’da doğdu. 15 Teşrîn-i sânî 1323 (28 Kasım 1907) tarihinde Mühendishâne-i Berr-i Hümâyun’a (Harp Okulu) girdi. 2 Nisan 1326 (15 Nisan 1910) ‘ da Sahra Topçu Mülâzım-ı sânî (Teğmen) rütbesiyle mezun oldu ve 2’nci Ordu emrine atandı.

1909-1910’lu yıllarda Avrupa ordu teşkilatı içerisinde yer alan havacılığın bizdeki başlangıç süreci İtalyanların Trablusgarp’a saldırdığı döneme rastlar. Dönemin Harbiye Nazırı Mahmut Şevket Paşa’nın emriyle Kurmay Yarbay Süreyya Bey başkanlığında, Fennî Kıtalar ve Müstahkem Mevkîler Umum Müfetttişliğine bağlı "Tayyarecilik Komisyonu" kurulmuştur. Bu komisyon uçak satın alımı ve pilot yetiştirilmesi amacıyla yetenekli ve yabancı dil bilen subayların Avrupa’ya gönderilmesiyle işe başlamıştır. REP uçak fabrikasıyla yapılan anlaşma gereğince sekiz subayımız, Fransa’daki "Bucq Uçuş Okulu"na gönderilmişlerdi.

Bu subaylar arasında Nuri Bey’de bulunmaktaydı. 1 Nisan 1912 günü Bucq Uçuş Okulu’na giden genç subaylar arasında Yüzbaşı Refik Bey ve Teğmen Nuri Bey, yetenekleri ile hemen kendilerini göstermişlerdir. Bu iki yetenekli subay, 22 Haziran 1912’de pilot olarak bu okuldan mezun oldu.

Nuri Bey pilot olarak yurda döndükten sonra, Yeşilköy Tayyare Mektebi’nde uçuş eğitimine ve tecrübesine devam etti. Bu uçuşlar sırasında bir defa Hadımköy, iki defa da İstanbul üzerinde 1500 metre yüksekliğe kadar çıktı. Bu uçuşlardaki başarısı nedeniyle kendisine Harbiye Nezareti Fennî Kıtalar ve Müstahkem Mevkîler Umum Müfettişliği tarafından 26 Aralık 1912 tarihinde bir başarı belgesi verildi.

Fransız İhtilali ile dünyaya yayılan milliyetçilik hareketleri, Osmanlı İmparatorluğunun tebası olan ulusları da etkilemekteydi. İmparatorluğun gittikçe zayıflamasını fırsat bilen devletlerin kışkırtmalarıyla 30 Eylül 1912’de Balkan Devletleri seferberliklerini ilan ederek 16 Ekim 1912 sabahı Osmanlı topraklarına saldırdı. Teğmen Nuri Bey, savaşın çıkmasından beş gün önce Yüzbaşı Fesa, Üsteğmen Fethi ve Teğmen Abdullah ile birlikte Garp Ordusu emrine atanmıştı. Selanik’e gelmiş olan uçaklar buradan müfreze hâlinde Köprülü’ye gönderildi. Yunanlılar’ın Selanik’e yaklaşması üzerine burada bulunan uçaklar yakıldı ve tayyarecilerimiz Mısırlı Prens Ömer Paşa’nın gönderdiği bir gemiye kıyafet değiştirerek gizlice binmeyi başardı. Bu şekilde Yüzbaşı Fesa ve Teğmen Nuri Bey’ler İstanbul’a geldi.

Havacılığın gittikçe önem kazanması üzerine genç ve yetenekli subayları havacılığa teşvik etmek amacıyla havada en az bir saat kalabilecek tayyareciye 5000 kuruşluk ödül verilmesi kararlaştırıldı. Bu ödülü ilk defa alan, İstanbul ve Çatalca üzerinde bir kaç kez bir saatten fazla uçan Teğmen Nuri Bey oldu. Selanik’ten kaçmayı başaran pilotlara elde kalan uçaklar taksim edilmiş, Nuri Bey’e ise REP uçağı verilmiştir. Osmanlı Ordusu Trakya’yı kurtarmak için ilerledikçe uçaklarımız da ordunun harekât rotasını takip etti ve önemli keşiflerde bulundu. Nuri Bey, "Prens Celaleddin" isimli uçağıyla başarılı uçuşlar yapmış ve kendisine verilen keşif görevlerini de başarıyla yerine getirmiştir.

Avrupa’da hızla gelişen havacılık Türkiye’de de yakından izlenmekteydi. Bu konudaki çalışmalar, Türk havacılığının gelişmesini ve verimli sonuçlar alınmasını sağlamaktaydı. Bu gelişimin yaşandığı sıralarda bir Fransız uçağı İstanbul’a uğrayarak Türkiye üzerinden Mısır’a geçecekti. Dönemin Genelkurmay Başkanlığı, Fransız havacıları karşılamak üzere Edirne Uçak Müfrezesi’nden Pilot Teğmen Nuri Bey ile Kırklareli Müfrezesi’nden Pilot Yüzbaşı Salim’i İstanbul’a çağırdı. Üsteğmen Nuri Bey, Edirne-İstanbul arasındaki 240 kilometrelik hava yolunu hiçbir yere inmeden bir defada geçebilmek için rasıdı Teğmen Hami Bey ile birlikte havalanmışlar ve 24 Ekim 1913 günü sabahı kalkış yapmışlardır. Kalkıştan itibaren kalın bir sis tabakasının içine girerek sis yoğunluğundan kurtulmak için 800 metreye kadar tırmanmışlar, Çorlu’ya geldikleri zaman sis daha da yoğunlaşmış ve yedi pistonlu olan uçağın motorunun bir pistonunun bozulmasına rağmen, tüm bu zorlukları aşarak Safraköy’e inmeyi başarmışlardır. Bu Edirne - Babaeski - Çorlu - Çatalca üzerinden Yeşilköy’e kadar yapılan uçuş, havacılık tarihinde yapılan ilk uzun mesafe uçuş olmuş ve Nuri Bey 10 altınla ödüllendirilmiştir. İstanbul - Kahire arasında yapılan uçuşun Türk havacılık tarihinde önemli bir yeri vardır. Bu uğurda birçok şehit verilmiştir. Balkan savaşının acı hatıralarının silinmesi ve Fransız havacılarının yarattığı hayranlığın Türk pilotlarına çevrilmesi amacıyla Harbiye Nazırı Enver Paşa, iki uçaklık bir filonun Kahire’ye gitmesini kararlaştırdı. Bu uzun uçuş birtakım aşamalara ayrılmış, uçakların inecekleri alanlar önceden hazırlanarak, yakıt ikmal noktaları Konya ve Halep olarak belirlenmiştir. Bu yolculuğa Pilot Fethi ve Nuri Bey’ler seçilmiştir. Rasıt olarak Fethi Bey’e Sadık Bey, Nuri Bey’e de Yüzbaşı İsmail Hakkı Bey refakat etmek üzere görevlendirilmiştir.

Bu tarihî yolculuk, 8 Şubat 1914 günü yağmurlu bir havada başladı. Nuri Bey, 09.10’da İstanbul’dan havalandı. Havanın gittikçe kötüleşmesi üzerine Bursa üzerinden geriye döndü ve Yeşilköy’e indi. Öğleden sonra sisin dağılması üzerine yeniden havalanmış ve Karamürsel üzerindeyken motor arızalandığı için İznik’e inmek zorunda kalmıştır. Arızanın giderilmesinden sonra İznik’ten hareket ederek Lefke’ye geldi. Burada kendisine Bilecik ve Eskişehir postaları verildi. Böylece Türkiye’de ilk posta uçuşu Nuri Bey idaresindeki uçuşla gerçekleştirilmiştir. Diğer uçakla hareket eden Fethi Bey, 12 Şubat’ta Adana’ya inerken aynı gün Nuri Bey’de Eskişehir’e geldi. 14 Şubat’ta Eskişehir’den hareket eden teğmen Nuri Bey, yoğun sis nedeniyle uçağın rotasını Bolvadin’e yönlendirmiş ve buraya inerek bir süre bekledikten sonra Akşehir’e ulaşmıştır. 15 Şubat’ta Akşehir’den hareketle motor arızası nedeniyle Osmaniye’ye ve yine hava muhalefeti nedeniyle buradan da Karakaya köyüne inmek zorunda kalmış ve 17 Şubat’ta Konya’ya gelebilmiştir. Yolculuğun en zor bölümüne gelinmişti. 18 Şubat günü Konya’dan havalanan Nuri Bey, Karaman’ı geçip Toros eteklerine gelince ters rüzgârlar nedeniyle yükselemediği için Karaman’a dönmek zorunda kaldı. Uçağın rasıtla beraber Toroslar’ı aşmasının mümkün olamayacağı anlaşılınca Nuri Bey, 19 Şubat’ta Karaman’dan hareket ederken; Rasıt Yüzbaşı İsmail Hakkı Bey, trenle Tarsus’a gitmek zorunda kalmıştır. Bu defa Toroslar’ı aşmak mümkün olmuş ve iki arkadaş Tarsus’ta buluşarak 22 Şubat günü yaptıkları uçuşla Adana’ya ulaşmışlardır. Yolculuğun en zor kısmı aşılmış ama aksiliklerin önü bir türlü alınamamıştı. 21 Şubat’ta Adana’dan hareketlerinden kısa bir süre sonra buji arızasından dolayı Misis’e inmişler, 22 Şubat’ta Misis’ten ayrılarak ancak 23 Şubat’ta Halep’e ulaşabilmişlerdir.

Bu tarihî uçuşun diğer kahramanı Fethi Bey, 24 Şubat 1914’te Şam’a varmış ve 27 Şubat günü Fethi Bey ve Rasıdı Sadık Bey, Şam’dan Kudüs’e doğru hareket etmiştir. Ancak Şam yakınlarındaki Taberiye Gölü civarındaki Cehennem Vadisi’nde düşerek şehit olmuşlardır. Bu elim kazanın olduğu gün, Nuri Bey’de Şam’a gelmiş ve çok sevdiği arkadaşlarının cenazeleriyle karşılaşmıştır.

İlk plan gereğince Nuri Bey’in Kudüs ve El Ariş üzerinden Kahire’ye uçması gerekiyordu. Ancak İstanbul’dan gelen emirle eski rotadan vazgeçerek sahil üzerinden uçuşa devam etmesi istendi. Bu emir üzerine Nuri Bey, sahili izleyerek Beyrut’a, oradan da 9 Mart 1914 günü Yafa’ya geldi. Artık Mısır’a yaklaşılmış, arada yanız bir aşama kalmıştı. Hem dinlenmek, hem de uçağın bakımını yapmak amacıyla uçuşa bir gün ara verildi. 11 Mart 1914 günü halk yafa meydanında toplanmış, uçağın havalanacağı anı merak ve heyecanla bekliyordu. Bu sıralarda Mısır hükümeti de Nil kıyılarına gelecek olan Türk uçağını karşılamak için büyük bir hazırlık yapıyordu.

Yafa’dan uçulacağı gün, rüzgâr denize doğru karadan esiyordu. Bu durumda rüzgârı önden alabilmek için dağlara doğru kalkmak gerekiyordu. Meydanın konumu gereği ancak denize doğru kalkış yapılabilirdi. Bu durumda rüzgârın deniz yönüne doğru eseceği ana kadar beklemek gerekiyordu. Bu bekleyiş belki de bir kaç gün sürecekti. Bu ise, planlı ve programlı ve son aşamasına gelmiş tarihî uçuşa gölge düşürebilecekti. Nuri Bey, rüzgârı arkasına alarak alanda toplanmış olan halkın coşkun tezahüratlarıyla birlikte kalkış yaptı. Yerden kesildikten sonra bir süre deniz seviyesine yakın olarak uçtu. Uçağın yükselmediğini gören Nuri Bey, yavaşça dönüş yapmak suretiyle rüzgârı önden almak istedi. Bu dönüş uçağın hızını daha da düşürdü. Zaten sürati yeterli olmayan uçak, bu durumda havada tutunamadı ve denize düştü. Rasıdı İsmail Hakkı Bey, yüzme bilmediği için uçağın üzerine çıktı. Nuri Bey, üzerindeki deri elbiseleri ile sahile doğru yüzmeye başladı. Suda daha da ağırlaşan elbiseleri ile bir süre yüzdükten sonra yoruldu ve uçağa geri dönmek zorunda kaldı. Bu dönüş sırasında son gücünü de harcadı ve çok su yuttu. İsmail Hakkı Bey, batmaya başlayan uçağa zorlukla arkadaşını çekebildi. Bu sırada uçağa ulaşan kayıklar iki kazazedeyi alarak kıyıya çıkardı. Hastaneye kaldırılan Nuri Bey, bütün çabalara rağmen kurtarılamadı. Kendi grubunda ilk bröveyi alan, ilk kez 1500 metre yüksekliğe çıkan, Türk havacılık tarihinde 240 kilometrelik mesafeyi tek uçuşla ilk kez aşan ve birçok ödüllerin sahibi olan kahraman havacımız Nuri Bey, ne yazık ki İstanbul-Kahire uçuşunu tamamlamaya bir etap kalmışken 11 Mart 1914 günü şehit oldu ve adını Türk tarihine altın harflerle yazdırdı. Bu yolda şehit olan Nuri Bey Şam’da yatan arkadaşları Fethi ve Sadık Bey’lerin yanına defnedildi.

Ruhu şâd olsun!

 7-   
 8-  ANITA SALDIRI

Türk Havacılığı’nın eşsiz değerlerinden biri olan Nuri Bey’e memleketi olan Boyabat’ta bir anıt yaptırılmıştır. Bu anıt yıllarca şehrin çocuklarının pilot olma hayali kurmasını ve Nuri Bey’in anısının taze tutulmasını sağlamıştır. Buna karşın yaklaşık üç sene önce bu anıta alçakca bir saldırı düzenlenmiş ve anıt büyük ölçüde zarar görmüştür. Halkın büyük tepkisine karşın ne yerel idare ne de genel idare gereken ilgiyi göstermemiştir.İşte bu nokta da Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın bu büyük değere sahip çıkacağını umuyoruz.

Saygılarımızla
Aziz Sedat ÇAVDAR
Yasin Mustafa ÇETİNKAYA
Mehmet Ali ÇAKIR
Burak  ÇETİNKAYA

 9- 
10- 
11- 
12- 
13- 
14- 
15-  Şehit Tayyareci Üsteğmen Nuri Bey'in şahadetinin 100ncü yılında güzel haberler bekliyorum. Lütfen bana yaziniz
16-   
17-   
18-   
19-   
20-   
21-   
22-   
23-   
24-   
25-   
  Tayyareci Arşiv, tüm havacılarının, yakınlarının ve havacılık tutkunlarının elinde bulunan  20 yıldan daha eski fotoğraf, bilgi ve belgelerin bir araya getirilerek  www.tayyareci.com  da " 1911 den bugüne TÜRK HAVACILIK TARİHİ ARŞİVİ " nin oluşturulması amacıyla hazırlanmıştır. Katkılarınız için teşekkürler. Elinizdeki size veya yakınlarınıza ait Türk Havacılık Tarihi konulu fotoğraf, bilgi ve belgeleri LÜTFEN SİZDE GÖNDERİNİZ. celaluzar@gmail.com 
26-   
27-   
28-   
29-   
30-   
31-   
32-   
33-   
34-   
35-   
36-   
37-   
38-   
39-   
40-   
41-   
42-   
43-   
44-   
45-   
46-   
47-   
48-   
49-   
50-   
  Tayyareci Arşiv, tüm havacılarının, yakınlarının ve havacılık tutkunlarının elinde bulunan  20 yıldan daha eski fotoğraf, bilgi ve belgelerin bir araya getirilerek  www.tayyareci.com  da " 1911 den bugüne TÜRK HAVACILIK TARİHİ ARŞİVİ " nin oluşturulması amacıyla hazırlanmıştır. Katkılarınız için teşekkürler. Elinizdeki size veya yakınlarınıza ait Türk Havacılık Tarihi konulu fotoğraf, bilgi ve belgeleri LÜTFEN SİZDE GÖNDERİNİZ. celaluzar@gmail.com 
51-   
52-   
53-   
54-   
55-   
56-   
57-   
58-   
59-   
60-   
61-   
62-   
63-   
64-   
65-   
66-   
67-   
68-   
69-   
70-   
71-   
72-   
73-   
74-   
75-   
  Tayyareci Arşiv, tüm havacılarının, yakınlarının ve havacılık tutkunlarının elinde bulunan  20 yıldan daha eski fotoğraf, bilgi ve belgelerin bir araya getirilerek  www.tayyareci.com  da " 1911 den bugüne TÜRK HAVACILIK TARİHİ ARŞİVİ " nin oluşturulması amacıyla hazırlanmıştır. Katkılarınız için teşekkürler. Elinizdeki size veya yakınlarınıza ait Türk Havacılık Tarihi konulu fotoğraf, bilgi ve belgeleri LÜTFEN SİZDE GÖNDERİNİZ. celaluzar@gmail.com 
76-   
77-   
78-   
79-   
80-   
81-   
82-   
83-   
84-   
85-   
86-   
87-   
88-   
89-   
90-   
91-   
92-   
93-   
94-   
95-   
96-   
97-   
98-   
99-   
100   
Tayyareci Arşiv, tüm havacılarının, yakınlarının ve havacılık tutkunlarının elinde bulunan  20 yıldan daha eski fotoğraf, bilgi ve belgelerin bir araya getirilerek  www.tayyareci.com  da " 1911 den bugüne TÜRK HAVACILIK TARİHİ ARŞİVİ " nin oluşturulması amacıyla hazırlanmıştır. Katkılarınız için teşekkürler. Elinizdeki size veya yakınlarınıza ait Türk Havacılık Tarihi konulu fotoğraf, bilgi ve belgeleri LÜTFEN SİZDE GÖNDERİNİZ. celaluzar@gmail.com 
101-   
102-   
103-   
104-   
105-   
106-   
107-   
108-   
109-   
110-   
111-   
112-   
113-   
114-   
115-   
116-   
117-   
118-   
119-   
120-   
121-   
122-   
123-   
124-   
125-   
  Tayyareci Arşiv, tüm havacılarının, yakınlarının ve havacılık tutkunlarının elinde bulunan  20 yıldan daha eski fotoğraf, bilgi ve belgelerin bir araya getirilerek  www.tayyareci.com  da " 1911 den bugüne TÜRK HAVACILIK TARİHİ ARŞİVİ " nin oluşturulması amacıyla hazırlanmıştır. Katkılarınız için teşekkürler. Elinizdeki size veya yakınlarınıza ait Türk Havacılık Tarihi konulu fotoğraf, bilgi ve belgeleri LÜTFEN SİZDE GÖNDERİNİZ. celaluzar@gmail.com 
126-   
127-   
128-   
129-   
130-   
131-   
132-   
133-   
134-   
135-   
136-   
137-   
138-   
139-   
140-   
141-   
142-   
143-   
144-   
145-   
146-   
147-   
148-   
149-   
150-   
  Tayyareci Arşiv, tüm havacılarının, yakınlarının ve havacılık tutkunlarının elinde bulunan  20 yıldan daha eski fotoğraf, bilgi ve belgelerin bir araya getirilerek  www.tayyareci.com  da " 1911 den bugüne TÜRK HAVACILIK TARİHİ ARŞİVİ " nin oluşturulması amacıyla hazırlanmıştır. Katkılarınız için teşekkürler. Elinizdeki size veya yakınlarınıza ait Türk Havacılık Tarihi konulu fotoğraf, bilgi ve belgeleri LÜTFEN SİZDE GÖNDERİNİZ. celaluzar@gmail.com 
151-   
152-   
153-   
154-   
155-   
156-   
157-   
158-   
159-   
160-   
161-   
162-   
163-   
164-   
165-   
166-   
167-   
168-   
169-   
170-   
171-   
172-   
173-   
174-   
175-   
  Tayyareci Arşiv, tüm havacılarının, yakınlarının ve havacılık tutkunlarının elinde bulunan  20 yıldan daha eski fotoğraf, bilgi ve belgelerin bir araya getirilerek  www.tayyareci.com  da " 1911 den bugüne TÜRK HAVACILIK TARİHİ ARŞİVİ " nin oluşturulması amacıyla hazırlanmıştır. Katkılarınız için teşekkürler. Elinizdeki size veya yakınlarınıza ait Türk Havacılık Tarihi konulu fotoğraf, bilgi ve belgeleri LÜTFEN SİZDE GÖNDERİNİZ. celaluzar@gmail.com 
176-   
177-   
178-   
179-   
180-   
181-   
182-   
183-   
184-   
185-   
186-   
187-   
188-   
189-   
190-   
191-   
192-   
193-   
194-   
195-   
196-   
197-   
198-   
199-   
200-   
  Tayyareci Arşiv, tüm havacılarının, yakınlarının ve havacılık tutkunlarının elinde bulunan  20 yıldan daha eski fotoğraf, bilgi ve belgelerin bir araya getirilerek  www.tayyareci.com  da " 1911 den bugüne TÜRK HAVACILIK TARİHİ ARŞİVİ " nin oluşturulması amacıyla hazırlanmıştır. Katkılarınız için teşekkürler. Elinizdeki size veya yakınlarınıza ait Türk Havacılık Tarihi konulu fotoğraf, bilgi ve belgeleri LÜTFEN SİZDE GÖNDERİNİZ. celaluzar@gmail.com 
 

... BİYOGRAFİ ...

Fotoğraf açıklamalarını ve biyografileri tamamlamak için desteğinizi bekliyoruz.

Copyright © 2000 + 2014 Tayyareci

celaluzar@gmail.com          celaluzar@yahoo.com  

  İLETİŞİM 

Tayyareci Arşiv de neler var ? 

www.tayyareci.com

Celal UZAR webmaster    celaluzar@gmail.com   celaluzar@yahoo.com